Σε ένα προηγούµενο άρθρο µου είχα γράψει για τη Κίνα, το δράκο που ο Καζαντζάκης είχε προβλέψει ότι θα ξυπνήσει και όντως ξύπνησε για τα καλά.
Το έναυσµα αυτού του άρθρου είναι µία πρόσφατη εµπειρία που είχα µε δύο Κινέζικα ναυπηγεία, µέλη ενός εκ των οποίων είχα την ευκαιρία να ξεναγήσω για λίγες ηµέρες στην Κρήτη και στην Αθήνα.
Μια παρέα, πέντε άτοµα (εκ των οποίων µία όµορφη γυναίκα µε προσωπικότητα), χωρίς ιδιαίτερη οικονοµική επιφάνεια, χωρίς ισχυρές κυβερνητικές «πλάτες», µε κύρια εφόδια τις γνώσεις, το όραµα και το µεράκι για δηµιουργία και κοινωνική άνοδο, το 2004, αποφάσισαν να ιδρύσουν ένα ναυπηγείο σε ένα νησί λίγες ώρες εξω από τη Σανγκάι το «Zhousan».
Μπορεί να µοιάζει απίστευτο για τη γηρασµένη Ευρώπη όµως πιστέψτε το, το ∆εκέµβριο του 2006 παραδόθηκε το πρώτο βαπόρι σε γερµανό εφοπλιστη! Βαπόρι µε ικανότητα µεταφορας 1.100 κοντέϊνερς (περίπου 1.000 νταλίκες).
Θα προσπαθήσω να σκιαγραφήσω τι σηµαίνει αυτό το κατόρθωµα και µε αυτο το παράδειγµα σα πλατφόρµα να προσπαθήσουε να φανταστούµε πώς µια χώρα πετυχαίνει την ανάπτυξη που θα την καταστήσει υπερδύναµη και αν είναι δυνατό να κάνουµε αναγωγές και -γιατί όχιόνειρα για το δικό µας αναπτυξιακό όραµα.
Υπολογίζω ότι το ναυπηγείο έχει µέγεθος τρείς έως τέσσερις φορές µεγαλύτερο από το ναυπηγείο του Σκαραµαγκά, µε σούπερ µοντέρνα µηχανήµατα και προσωπικό περίπου 5000, οι οποίοι κυκλοφορούν σαν στρατιώτες.
Το στήσιµο του Ναυπηγείου και το όλο management έχει γίνει από πολλές εταιρίες, κυρίως δυτικές, αλλά ο συντονισµός και η ταχύτητα είναι κάτι το ασύλληπτο. Έχει τελειώσει σε πέντε χρόνια την κατασκευή 38 πλοίων και έχει παραγγελίες για άλλα 40. Για εµάς, που έχουµε µια εµπειρία από ναυπηγήσεις, τα νούµερα και ο χρόνος είναι ασύλληπτα.
Ένα τέτοιο έργο χρειάζεται κάτω από τις πιο άριστες συνθήκες στην Ευρώπη τουλάχιστον τρία χρόνια να στηθεί και να αρχίσει την παραγωγή. Για την Ελλάδα -δεν το συζητάµεθέλει µόνο πέντε χρόνια να περάσουνε περιβαντολoγικές µελέτες αρκετές φορές και από το Συµβούλιο της Επικρατείας. Αρκεί να αναφέρω ότι ένα πράσινο έργο µε ανεµογεννήτριες καθυστερεί στο Συµβούλιο της Επικρατείας γιατί είναι κοντά σε ένα µοναστήρι και ο «γλυκός» θόρυβος της ανεµογεννήτριας ΣΑΝΓΚΑΙ ενοχλεί την καλόγρια στην προσευχή της…
Το πρώτο ναυπηγείο θέλει να επεκταθεί, αλλά δίπλα του είναι ένα χωριό χιλίων κατοίκων, το οποίο θα µετακινηθεί ολόκληρο µε εντολή της κυβερνήσεως εντός δύο µηνών. Ωστόσο αυτό δε σηµαίνει απαραίτητα ότι η µετακίνηση δε θα γίνει µε κάποιο σεβασµό στις ανάγκες των κατοίκων. (Αυτό µου θυµίζει το αεροδρόµιο της Χίου που ολόκληρο νησί δεν έχει διεθνές αεροδρόµιο γιατί πρέπει να µετακινηθούν καµία δεκαριά σπίτια και έτσι καθυστερεί 25 χρόνια (κυρίως στο Συµβούλιο της Επικρατείας) και διερωτώµαι: «Πού είµαστε και Πού πάµε, πώς θα ανταγωνιστούµε αυτούς τους ανθρώπους» και λυπάµαι για την µοίρα µας. Η ζηµιά στο νησί, λόγω µη δυνατότητας προσγείωσης µεγάλων αεροπλάνων είναι ανυπολόγιστη).
Έχουµε λοιπόν τα εξής συστατικά: Μια οµάδα ανθρώπων µε µεράκι, όρεξη για δουλειά και όραµα, ένα κρατικό µηχανισµό που αξιοκρατικά προωθεί και στηρίζει τους ικανούς, µια κοινωνία µε θέληση να δηµιουργήσει και ιδού αυτό που η Ευρώπη, και προπαντώς δυστυχώς η Ελλάδα, έχει απωλέσει τη δυνατότητα ανάπτυξης νέας ανταγωνιστικής µονάδας παραγωγής.
O άλλος γίγαντας, η Ρωσία, που όπως οι πιο παλιοί θυµόµαστε, κατέκτησε την επιστήµη, µε τον πρώτο τεχνικό δορυφόρο και τον πρώτο άνθρωπο στο διάστηµα. Το κράτος αυτό τότε, παρόλη την γραφειοκρατία, έδινε µεγάλη σηµασία στις επιστήµες και ήταν γενναιόδωρος υποστηρικτής της επιστήµης και της τεχνολογίας. Μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, η οποία έγινε γρήγορα και ανεξέλεγκτα, κατέρρευσαν τα πάντα, µαζί και οι επιχορηγήσεις για τις επιστήµες…
Μπήκε γρήγορα στην ελεύθερη οικονοµία, χωρίς να υπάρχει καµία επιτήρηση και υποδοµή. Το κράτος, αντί να βοηθήσει, λεηλάτησε τα πάντα.
Oι επιστήµονες έφυγαν, οι γνώσεις και τα Ινστιτούτα λεηλατήθηκαν και σε µία γενιά έπεσε το ακαθάριστο εισόδηµα (ΑΕΠ) στο 50% και οι επενδύσεις για επιστήµες - κυρίως στρατιωτικά από το υψηλό 6% στο 1,5% που παραµένει και σήµερα.
Η Ρωσία µετατράπηκε σε µία χώρα στηριγµένη στους φυσικούς πόρους, κυρίως πετρέλαιο και αέριο, υποτιµητικό για αυτόν τον γίγαντα που αρχίζει από την Βαλτική φτάνει στον Ειρηνικό και έστειλε τον άνθρωπο στο διάστηµα.
Όλα έχουν υποβαθµιστεί αφού µέχρι σήµερα κανένα από τα Πανεπιστήµια της Ρωσίας δεν είναι µέσα στα πρώτα 100 παγκοσµίως. Η χώρα υστερεί επίσης σε υποδοµές αφού τον χρόνο φτιάχνονται 1.000 χιλ. δρόµοι σε σύγκριση µε την Κίνα που φτιάχνονται 47.000 χιλ. δρόµοι.
Όµως οι Μεγάλοι ηγέτες, όπως ο Putin και ο Πρόεδρος Μεντβέντεφ, συνειδητοποίησαν το πρόβληµα της χώρας, το οποίο είναι κυρίως η διαφθορά και η γραφειοκρατία και είπαν: «πρέπει να ανασυνταχθούµε και να σκοτώσουµε τον δράκο της διαφθοράς που είναι µέσα µας», 71% των επιχειρήσεων ανέφεραν ότι έπεσαν θύµατα εκµετάλλευσης από το κράτος και την αστυνοµία. Eίµαι σίγουρος λοιπόν ότι θα το πετύχουν.
O Πούτιν έκανε αρκετές κινήσεις διαλεύκανσης και περιστολής.
O Μεντβέντεφ θέλει να δώσει ένα όραµα στη Ρωσία που να στηρίζεται στα µυαλά, και όχι στη δύναµη του πετρελαίου, της βόµβας και στο Κρεµλίνο. Πρωτοστατεί σε µία κίνηση που λέγεται Smart Russia ιδρύοντας µία καινούρια πόλη.
Στα προάστια της Μόσχας το Sholokhov, θα γίνει το Silicon Valley (νέες επικοινωνίες, βιοιατρική, διάστηµα πυρηνική ενέργεια, νανοτεχνολογία) της Ρωσίας, το οποίο θα λειτουργήσει µε διαφορετικούς κανόνες και διαφάνεια και θα επενδυθεί το τεράστιο ποσό των 10 δις δολαρίων. Θα δηµιουργηθεί µία καινούργια νοοτροπία ανθρώπων που θα µένουν εκεί, θα τραβήξει τους διάσπαρτους Ρώσους επιστήµονες ανά τον κόσµο. Όραµα τους είναι να κάνουν την καλύτερη νανοτεχνολογία στον κόσµο.
Η ανάπτυξη στηρίζεται στην έρευνα, τα νέα προϊόντα και υπηρεσίες.
Oι Ρώσοι υπολογίζουν ότι µέχρι το 2020 θα έχουν αυξήσει το ΑΕΠ 8 - 10% ή ακόµα και 15% των εξαγωγών µε αυτή τη κίνηση και πρωτοβουλία. SoWhat?
Γιατί τα γράφω όλα αυτά; Μήπως βάλω ένα τούβλο και εγώ στο κτίριο της αναδόµησης και ανασυγκρότησης της χώρας µας. Ζούµε σε µια παγκοσµιοποιηµένη κοινωνία στην οποία υπάρχουν τροµερές αλληλεπιδράσεις. Πρέπει να είµαστε σε συνεχή εγρήγορση και να παρακολουθούµε τι γίνεται δίπλα µας, στον κόσµο δηλαδή.
Σε ότι αφορά τη Ναυπηγοεπισκευαστική, εκεί πρέπει να γίνουν πολλά, έχουµε την υποδοµή και τη γνώση και χρειαζόµαστε τολµηρές κρατικές πρωτοβουλίες και εργασιακή ειρήνη. Επικέντρωση σε ειδικά πλοία σχετικά µικρού µεγέθους π.χ. Mega Yachts και οργάνωση των επισκευαστικών µας µονάδων. Μπορούµε να κάνουµε και εµείς πολλά, µε προϋπόθεση πάντα την εργασιακή ειρήνη.
Σε ότι αφορά το Hellas Silicon Valley, θα µπορούσε, γιατί όχι, να δηµιουργηθεί ένα valley σε µικρότερη κλίµακα. Σε ένα χωριό του οποίου θα παραχωρήσει το κράτος και τον χώρο και την υποδοµή, τύπου ΒΙΠΑ Σχιστού στα περίχωρα της Αθήνας (όχι επαρχία, δεν πάει ο κόσµος).
Ένας συµφοιτητής µου από το Μόναχο, ο Καθηγητής Βασίλης Μακίος έχει δηµιουργήσει µαζί µε άλλους το CORALLIA, το πρώτο cluster (Συνεργατικό σχηµατισµό συνεργασίας) στην Ελλάδα, το οποίο από το 2006 µέχρι σήµερα ακολουθεί µία αυξανόµενη πορεία σε αριθµό µελών (αριθµεί περίπου 100), περιλαµβάνοντας ελληνικές καινοτόµες επιχειρήσεις, Πανεπιστήµια, εργαστήρια, ερευνητικά Ινστιτούτα από όλη την Ελλάδα. Και εδώ µιλάµε γενικά για ανάπτυξη - γιατί λοιπόν να µην δοθεί ένας τέτοιος χώρος µε χρηµατοδότηση, π.χ. σε επιστήµονες σαν τον Μακίο, να το οργανώσουν περαιτέρω και να το αναπτύξουν, αφού µπορούν να συµβάλλουν τόσο σηµαντικά στην ανάπτυξη, αύξηση του ΑΕΠ, των θέσεων εργασίας κλπ;
Υπάρχουν πολλοί επιστήµονες, Έλληνες ανά τον κόσµο, που σίγουρα θα θέλουν να συµµετάσχουν σε αυτή την προσπάθεια. Αν λοιπόν δοθεί π.χ. ένα κλάσµα από το ποσό που θα δώσουν οι Ρώσοι - π.χ. 1/20 των Ρώσων 50 εκατοµµύρια ευρώ στην αρχή, είναι χρήµατα που θα αποδώσουν πιστεύω στο ίδιο ποσοστό µε τους Ρώσους στο ΑΕΠ και στις εξαγωγές, διότι έχουµε πολλούς επιστήµονες.
Πρέπει να παραδεχτούµε και εµείς ότι όλοι µας λίγο έως πολύ τα τελευταία χρόνια ζήσαµε πάνω από τις δυνατότητες µας, παράγαµε λιγότερα και καταναλώναµε/ξοδεύαµε περισσότερα. Και συν τοις άλλοις, µέσα στην νοοτροπία µας και στην κουλτούρα µας υπάρχει και το µικρόβιο της διαφθοράς, το οποίο πρέπει και εµείς σιγά σιγά να αποβάλλουµε.
Χρειαζόµαστε ανάπτυξη. Η ανάπτυξη θα λύσει τα οικονοµικά µας προβλήµατα, θα καταργήσει τη γραφειοκρατία της στείρας αντιπαράθεσης, θα εγκαθιδρύσει εργασιακή ειρήνη, δίκαιη κατανοµή του εισοδήµατος και φορολογίας, σωστές και δίκαιες συντάξεις και πρώτα από όλα απαλλαγή από το σύνδροµο της απαισιοδοξίας, διότι η ανάπτυξη θέλει δηµιουργικούς ανθρώπους.
Η Ανάπτυξη είναι µια διαδικασία που περιλαµβάνει όλες τις πλευρές µιας κοινωνίας. Χρειάζονται προσπάθειες όλων των αγορών, της κυβέρνησης, των µη κυβερνητικών οργανισµών, των συνεταιρισµών κλπ. Είναι αποκαρδιωτικό, σε όλους σχεδόν τους δείκτες είµαστε ουραγοί π.χ. ανταγωνιστικότητα - 0,97%, Γερµανία 1%, Σουηδία 1,2%, Κύπρος 0,29%. Eµείς είµαστε µόνο µπροστά από τη Βουλγαρία, Oυγγαρία, Ρουµανία και τη Σλοβενία. Στις δαπάνες για έρευνα και τεχνολογία πάλι ουραγοί… 0,58% του ΑΕΠ ενώ π.χ. η Σουηδία είναι στο 4,17%, η Ευρωζώνη στο 1,85%, η Γερµανία στο 2,46%.
Το δηµόσιο θα φτιάξει µόνο όταν συνδεθεί η αµοιβή µε την παραγωγικότητα.
Η Κοµισιόν ετοιµάζει δείκτες ανταγωνιστικότητας, οι οποίοι θα λαµβάνουν υπόψη πολλές παραµέτρους. Υπολογίζεται να είναι έτοιµοι µέσα στον Ιούλιο. Ευελπιστώ να τα λάβουµε υπόψη µας και να σταµατήσουµε ξεπερασµένα slogan. O λαός θα χορτάσει από την πίττα της ανάπτυξης, η οποία αφορά κάθε πτυχή της κοινωνίας, της προσπάθειες όλων µας της κυβέρνησης, των εταιριών, των µεµονωµένων contributors, των ινστιτούτων και άλλων.
Χρειαζόµαστε µια αειφόρο οικονοµική ανάπτυξη, η οποία υλοποιείται λαµβάνοντας υπόψη τη φυσική παραγωγή περιβάλλοντος και την βιωσιµότητα.
Χρειαζόµαστε αλλαγή νοοτροπίας και προσγείωση, ηγέτες τολµηρούς µε πρωτοβουλίες και τόλµη. O σηµερινός πρωθυπουργός µας προσπαθεί και νοµίζω ότι όλοι πρέπει να δείξουµε κατανόηση, πρέπει να επιστρατεύσουµε τους ικανούς και τέτοιοι «Μακοί» υπάρχουν πολλοί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό σε όλους τους τοµείς.
Ας παραδειγµατιστούµε από τους Κινέζους και τους Ρώσους. Oι δε Κινέζοι έχουν κάνει θαύµατα, έφτιαξαν µία Σαγκάη που δεν διαφέρει πολύ της Νέας Υόρκης, και τους πήρε 20 χρόνια µόνο και οι Ρώσοι βάζουν µπρός. Μπορούµε και εµείς, έχοντας σαν κύριο γνώµονα την ανάπτυξη και το DNA µας (έχουµε την φόρµουλα όπως έγραψα στο προηγούµενο άρθρο µου) να το πετύχουµε. Όπως διαχρονικά έχουµε πετύχει στη Ναυτιλία. Ας κάνουµε και εµείς την Smart Hellas.
Όλοι µιλούν για ανάπτυξη, µα η ανάπτυξη στηρίζεται στο R+D (research and development), πόση έµφαση και πόσα χρήµατα διαθέτει η κάθε χώρα στον τοµέα της έρευνας. Εδώ, όπως ήδη ανέφερα, είµαστε ουραγοί.
Αυτό το µικρό ποσοστό της τάξης του 0,58% πρέπει να τουλάχιστον να διπλασιαστεί άµεσα και να φτάσει στα µέσα επίπεδα της κοινότητας. ∆εν άκουσα κανέναν να λέει κάτι για αυτό - ούτε καν να το αναφέρει.
Ας δηµιουργήσουµε την Smart Hellas, ας αυξήσουµε τις δαπάνες για έρευνα (στην ανάγκη ας κόψουµε και λίγο από τον OΣΕ!), ας βάλουµε όλες µας τις δυνάµεις και ας δουλέψουµε σκληρά και αποδοτικά και θα ξεπεράσουµε την κρίση.
