Αυτό το οδοιπορικό είχε για εµάς περισσότερη σηµασία από κάποια άλλα οδοιπορικά που έχουµε κάνει ανά τον κόσµο.
Ήταν ένα οδοιπορικό στα πάτρια εδάφη γεµάτο ανάµεικτα συναισθήµατα υπερηφάνειας, πίκρας, νοσταλγίας και µιας απέραντης λύπης για τις χαµένες πατρίδες.
Γνωριµία σε µία περιοχή που δίκαια χαρακτηρίζεται "ΛΙΚΝO ΤΗΣ OΡΘO∆OΞΙΑΣ", Ελληνικά µνηµεία, αποµεινάρια παρουσίας Ελληνικών κοινοτήτων, χιλιάδες χριστιανικά µνηµεία, πατρίδα των µεγάλων ιεραρχών της πίστης µας.
Επίσης αυτό το οδοιπορικό µελετηµένο, οργανωµένο και καθοδηγούµενο απ’ τον Πάτερ Αθανάσιο έναν φωτισµένο και διαβασµένο πατέρα, που σε κάθε στιγµή ακτινοβολεί την καλοσύνη του, ακούραστος, οργανωτικός, ποιµενάρχης, µία κινητή εγκυκλοπαίδεια. Σε όλο το οδοιπο ρικό αλλά και µε κατανυχτικές γοερές προσευχές στις εκκλησίες και παντού. Τέτοιους χρειάζεται πολλούς ακόµη η εκκλησία µας που σε φέρνουν κοντά τους αποφεύγοντας στη στείρα θρησκευτικότητα.
Σίγουρα όλοι έχετε διαβάσει και ακούσει για την Καππαδοκία. Για όσους δεν την έχετε επισκεφθεί θα ήθελα να σας περιγράψω µερικές εντυπώσεις και επισηµάνσεις που έκανα για τη µοναδική αυτή περιοχή αλλά και γενικά για την Τουρκία και το ISLAM.
Ήταν µία 12ήµερη εκδροµή από ΧίοΤσεσµέ στην Καππαδοκία, Κωνσταντινούπολη και επιστροφή από τις ακτές της Μικράς Ασίας.
Πρώτος σταθµός ήταν το Παµoυκαλέ (Ιεράπολις). Αντικριστά, σε κοντινή απόσταση, βρίσκεται και η κατεστραµµένη πόλη από τους σεισµούς Λαοδίκεια. Η Λαοδίκεια ήταν από τις πρώτες πόλεις που εκχριστιανίστηκαν και είναι δύο ώρες περίπου από τον Τσεσµέ. Το όνοµα της πόλης σηµαίνει "φρούριο του βαµβακιού" και οφείλεται στους λευκούς σχηµατισµούς αβαθών λεκανών µε θερµά ασβεστούχα ιαµατικά ζεστά λουτρά. Μία άσπρη βουνοπλαγιά µε ιαµατικές πηγές, που ρέουν σε αβαθή επίπεδα και περπατάει κανείς µε βγαλµένα παπούτσια. Μοναδικό και ενδιαφέρον!
Το 2ο µ.Χ. αιώνα η δυναστεία των Ατταλιδών, βασιλέων της Περγάµου, δηµιούργησαν τα θερµά λουτρά (ΣΠΑ) υπολείµµατα αυτών και άλλων αρχαίων Ελληνικών µνηµείων µπορεί να δει κανείς στην περιοχή.
Μετά πήγαµε στο Ικόνιο που χτίστηκε από τους Ρωµαίους τον 2ο π.Χ. αιώνα. Εδώ έζησε ο Μεγάλος µυστικιστής Μεβλανάς, ιδρυτής της Μονής περιδινούµενων δερβίσηδων.
Όπως σε όλες τις θρησκείες υπάρχει συνύπαρξη αγαθού και κακού και ανάλογα µε τα ήθη, την έννοια του δικαίου, τον πολιτισµό και την συµπεριφορά διαµορφώνεται η έννοια του καλού και του κακού έτσι και στο Islam.
Με αυτή την σχέση έχουν ασχοληθεί όλες οι θρησκείες και έχουν αρκετές οµοιότη τες τα δόγµατα των θρησκειών. Σε αυτό το πλαίσιο ήταν και ο "Μεβλανάς".
O Μεβλανάς (Μουσουλµανικός µυστικιστής) που έζησε το 1207 - 1273 µ.Χ. έδωσε τις 7 συµβουλές και επιβεβαίωσε ότι η θεµελίωση της κατάσταση της ύπαρξης µας είναι η περιστροφή. Σαν µέρος αυτούς είναι ο χορός των ∆ερβίσηδων τον οποίο παρακολουθήσαµε και αποτελείτε από µία οµάδα 10 χορευτών οι οποίοι ακολούθησαν µία σχετική τελετουργία και χορεύουν κυκλικά ο καθένας προς τον εαυτό του και όλοι µαζί. Η Τελετή αυτού του χορού λέγεται ΣΕΜΑ και αντιπροσωπεύει ένα µυστικό ταξίδι της ανθρώπινης ανύψωσης, µέσω του µυαλού και της αγάπης, στο τέλειο και λέγεται ΚΕΜΑΛ. Η διαδικασία του χορού αποτελείτε από διάφορα στάδια. Παρακολουθήσαµε την διαδικασία του χορού ∆έκα δερβίσηδων να έρχονται στο "θέατρο" σιγά - σιγά σαν αρχαία τραγωδία, τρώνε κάπου δέκα λεπτά µε αργές κινήσεις, ασπασµούς, µετά κάθονται κάτω, οι µισοί παίζουν όργανα και οι άλλοι µισοί αρχίζουν ένα χορό ο καθένας περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του και όλοι µαζί σαν σύνολο γυρίζουν σαν µαριονέτες, φορούν φέσια, το ένα χέρι δείχνει επάνω στον "Θεό" και το άλλο στη Γη. Η θεωρία του "Μεβλάνα" (Γενικές ηθικές αρχές) ήταν ότι όλα περιστρέφονται και δια της περιστροφής έρχεται η έκτασης.
Τελειώνει µε είδος προσευχής (πάντως επειδή ασχολούµαι µε το "χορό" οι κινήσεις τους ήταν συντονισµένες). ∆εν µε εντυπωσίασαν, παρόλο που έχουν 800 χρόνια παράδοση. Στον Ισλαµικό κόσµο είναι πολύ γνωστές οι 7 συµβουλές τους Μεβλανά: • Να είσαι σαν το τρεχούµενο νερό, γενναιόδωρος και φιλάνθρωπος • Να είσαι σαν τον ήλιο, ελεήµων και στοργικός • Να κρύβεις σαν τη νύχτα τα σφάλµατα των άλλων • Να είσαι σαν νεκρός στην οργή και το θυµό • Να είσαι σαν το χώµα, ταπεινός και απλός • Να είσαι σαν την θάλασσα στην ανοχή • Να φαίνεσαι όπως είσαι ή να είσαι όπως φαίνεσαι
Μετά ξεκινήσαµε για το Προκόπι - Γκιαρέµε, ονοµάζεται ανοιχτό Μου σείο Καππαδοκίας.
Η Καππαδοκία είναι µία ιδιαίτερη περιοχή στο κόσµο στην οποία έχουν συµβεί µοναδικές γεωλογικές και ηφαιστειογενής καταστάσεις, από ένα ειδικό ασβεστολιθές πέτρωµα το οποίο λαξεύεται εύκολα και έτσι µέσα σε αυτούς τους βράχους λαξεύτηκαν κατοικίες και εκκλησίες (έκταση 150 x 150 χιλιόµετρα). Σχηµατίστηκαν δε αξιοπερίεργα σχήµατα, σχηµατισµοί κοιλάδων και οι περίφηµες γεωπυραµίδες (καµινάδες) της Καππαδοκίας.
Το τοπίο µοιάζει σεληνιακό. Έχουν λαξευτή τρεις χιλιάδες εκκλησίες.
Πέρα αυτού επειδή η περιοχή ήταν ευάλωτη στους επιδροµείς οι κάτοικοι έσκαψαν ολόκληρες υπόγειες πόλεις για προστασία και κατοικούσαν εκεί για µεγάλα χρονικά διαστήµατα.
O αριθµός που γνωρίζουµε σήµερα φτάνει στις 200 πόλεις. Ήταν σε πολλά επίπεδα (µέχρι οκτώ) και συγκοινωνούσαν µεταξύ τους, είχαν δε και πόρτες-µυλόπετρες ασφαλείας που µπλόκαραν από την εσωτερική πλευρά και δεν µπορούσαν να ανοικτούν από την εχθρική πλευρά.
Η θερµοκρασία σταθερή· γύρω στους 14° - 16°C. Είχαν σύστηµα εξαερισµού µε κεντρικό κάθετο αεραγωγό και είχαν πλήρη λειτουργικότητα για πολύ καιρό, εκεί άφηναν και τα ζώα και µπορούσαν να µείνουν για πολύ καιρό εκεί.
Η Χριστιανοσύνη γεννήθηκε στην Παλαιστίνη αλλά µεγάλωσε και εξελίχθηκε στη Μικρά Ασία. Αυτό µαρτυρούν οι αναφορές από την Αποκάλυψη του Ιωάννου στην Πάτµο των Επτά Εκκλησιών - Έφεσος, Σµύρνη, Πέργαµος, Θυάτειρα, Σάρδεις, Φιλαδέλφεια, Λαοδίκεια.
O Απόστολος Παύλος την γύρισε τρεις φορές. Η Μικρά Ασία λάµβανε ένα σηµαντικό µέρος στη ζωή του και αυτό τονίζει πολλές φορές στις επιστολές του.
Εκεί στην Ιεράπολη και Αρχαία Λαοδίκεια άκουσα ότι θα αρχίσουν τεράστιες ανα σκαφές και θα κάνουν τι δύο αρχαίες πόλεις έναν από τους µεγαλύτερους πόλους έλξης τουρισµού. ∆ιάβασα την ανακοίνωση των κοµµάτων για το µουσείο της Ακρόπολης, χωρίς αναφορά για πόλο έλξης τουριστών, µήπως µπορούν να µας βρουν την φόρµουλα για το πώς θα ζήσουν τα παιδιά µας αν δεν συγκεντρωθούµε στον τουρισµό και δη στον πολιτιστικό τουρισµό.
Φαίνεται ότι ο πρώτος που ασχολήθηκε συστηµατικά µε την Καππαδοκία ήταν ο Παύλος Λουκάς γύρω στο 1700. Περιέγραψε τα κατασκευάσµατα που είδε ως πυραµίδες και αρχικά νόµιζε ότι αυτά τα κατασκευάσµατα ανήκαν σε ένα πολιτισµό που χάθηκε. Όταν όµως κατόπιν τους µελέτησε µε λεπτοµέρεια ανέφερε µε τρόµο και υπερβολή τους χιλιάδες οικισµούς των Βράχων που έχουν σκαφθεί στρώµατα - στρώµατα και που ζουν άνθρωποι µέσα σε αυτούς.
Το οδοιπορικό αυτό δηµιουργεί συζητήσεις και αυξάνει την περιέργεια για την περιοχή.
Είναι χαρακτηριστικό, από µια χαρτογραφία, πως την φαντάστηκε ο Λουκάς την περιοχή, σαν ένα σεληνιακό τοπίο, σαν ένα χαµένο πολιτισµό.
O Γάλλος ιερέας Jerphanion από το 1907 -1912 εκτελεί µία ολοκληρωµένη µελέτη για τις εκκλησίες, τα µοναστήρια και τις τοιχογραφίες, οι τοιχογραφίες που είδε ο Jerphanion ήταν χρονολογίας 9ου - 11ου αιώνα.
Η κοιλάδα του Κοράµατος ήταν ένα σπουδαίο κέντρο της προβυζαντινής περιόδου.
Μετά τον 11ο αιώνα άρχισε η αριστοκρατική περίοδος στην τέχνη της εκκλησίας. Η διατύπωση της τοιχογραφίας της εποχής αυτής είναι διαφορετική από της προβυζαντινής περιόδου. Μετέπειτα οι εικόνες είναι πιο ισορροπηµένες και τις έχουν φτιάξει από µαστόρους της Αυτοκρατορίας. Στην αρχιτεκτονική άρχισαν να χρησιµοποιούνται και κίονες. Αυτό εξασφάλισε την διάβαση του συστήµατος του σταυρόλιθου στο σύστηµα του κεντρικού θόλου.
Η εκκλησία των Σανδάλων, η Εκκλησία του Μήλου και η Σκοτεινή Εκκλησία είναι οι σπουδαιότερες της συγκεκριµένης εποχής και σώζονται πολύ καλά διατηρηµένες. Η Σκοτεινή Εκκλησία λέγεται έτσι γιατί έχει φως µόνο από την είσοδο της.
Η κοιλάδα του Κοράµατος και οι εκκλησίες οι λαξευτές στους βράχους είναι ένα ανοιχτό µουσείο και ανοίγονται στον πολιτισµό του κόσµου. Λέγεται ότι στην περιοχή αυτή εκτός από τις γνωστές υπάρχουν και χιλιάδες άλλες εκκλησίες. Έχει κηρυχθεί από την UNESCKO µνηµείο και οι εργασίες αποκατάστασης θα συνεχίζονται για να απολυτρωθεί αυτή η κληρονοµιά από την µοναξιά και από τις καταστροφικές συνέπειες της φύσης και των ανθρώπων, που κράτησε χιλιάδες χρόνια.
Το όνοµα Καππαδοκία, αναφέρουν πολλές πηγές ότι, σηµαίνει "χώρα των αλόγων". Είναι αµφισβητήσιµο αν η ρίζα της λέξης είναι Ελληνική, Περσική, Χεταϊκή, Λουβαϊκή είτε Ασυριανή. Το βέβαιο είναι ότι αρχικά είχε κατοικηθεί από τους Χετταίους, οι οποίοι εισήλθαν στην Μικρά Ασία µε άλογα.
O Ηρόδοτος, όταν περιγράφει την περιοχή γράφει: «Η χώρα Ταµπάλ στην Καππαδοκία είναι κρύα, δεν έχει δέντρα και είναι τόπος βοσκής των άγριων ίππων».
Συνοπτικά είναι µία έκταση περίπου 150 χιλιοµέτρων, από ειδικά µαλακά πετρώµατα που λαξεύονται εύκολα και µέσα στις πλαγιές ή τους βράχους έκτισαν οι άνθρωποι σπίτια, εκκλησίες κ.ά. Στο κάτω µέρος λάξευαν οι γονείς το σπίτι και όταν πάντρευαν τα παιδιά τους λάξευαν τους επάνω ορόφους. Ήταν οι πρώτες φυσικές πολυκατοικίες και υπόγειες πόλεις του κόσµου.
ΚΑΙΣΑΡΕΙΑ Υπήρξε σηµαντική κοιτίδα του χριστιανισµού και αυτή µας έδωσε τους σπουδαίους Πατέρες και Ιεράρχες της Εκκλησίας µας.
ΒΑΣΙΛΕΙOΣ O ΜΕΓΑΣ (Άγιος Βασίλης έρχεται από την Καισαρεία). Υπήρξε συγγραφέας πολλών βιβλίων και ως σοφός της εκκλησίας έκανε εργασίες που ρύθµιζαν την οργάνωση (Management της εποχής) και τους όρους της Εκκλησίας (π.χ. "εµείς οι ψαλτάδες" γνωρίζουµε καλύτερα την Λειτουργία Μεγάλου Βασιλείου).
O Μέγας Βασίλειος θεωρείται ο πρώτος που διοργάνωσε πρότυπα φιλανθρωπικά ιδρύµατα όπως τα νοσοκοµεία της πόλης, και σε αυτά οι Έλληνες ήταν οι πρώτοι.
∆ηλαδή µετά από τα πρώτα ΣΠΑ οι αρχαίοι ήταν πρωτοπόροι και στα φιλανθρωπικά ιδρύµατα… Εδώ εκτός από τα αρχαία ΣΠΑ στην Ιεράπολη, που ήταν πρωτοπόροι οι Έλληνες, έγιναν και πρωτοπόροι στα πρώτα φιλανθρωπικά οργανωµένα ιδρύµατα που έγιναν στη Καισαρεία.
Εκτός από τους αρχαίους Έλληνες και οι Έλληνες του Μεσαίωνα ήταν πρωτοπόροι. Να δούµε εµείς οι νεοέλληνες -έστω και λίγοπου µπορούµε να προκόψουµε· γιατί την σήµερον ηµέρα είµαστε τελευταίοι, εκτός από την διασκέδαση (εκεί τους βάζουµε τα χαλινάρια σε όλους). Προς Θεού, όχι ότι το υποτιµώ, ίσα ίσα που λέω πάντα ότι η διασκέδαση είναι κάτι που πρέπει να µάθουν οι ξένοι από εµάς, να σκοτώσουν την µονοτονία τους και να µειώσουν τις αυτοκτονίες. Επίσης εκεί έζησαν ο Γρηγόριος ο Ναζιανζός και ο Γρηγόριος ο Νύσσης που καταπολέµησαν τις αιρέσεις.
Από µικρός θυµάµαι την εικόνα του Αγίου Γεωργίου να σκοτώνει τον ∆ράκοντα έναπελώριο φίδι. Το τέρας αυτό, κατά την παράδοση, ζούσε στην Καππαδοκία στις όχθες του ποταµού "Αλί" του µεγαλύτερου ποταµού της Τουρκίας και έτρωγε ότι έβρισκε: ζώα, ανθρώπους… Μία ηµέρα το τέρας άρπαξε µία κοπέλα, ο Άγιος Γεώργιος που περνούσε έφιππος γλίτωσε το κορίτσι σκοτώνοντας τον ∆ράκοντα…
Η κληρονοµιά που άφησαν πίσω τους οι Έλληνες της περιοχής είναι εµφανής και γίνεται πιο έντονη διότι οι Τούρκοι συνειδητοποιούν µέρα µε την µέρα την τεράστια σηµασία που έχει για τον τουρισµό τους αλλά και ιστορικά µιας και προσπαθούν να τσοντάρουν και το δικό τους "µερίδιο" σε όλα τα κεκτηµένα.
Την κληρονοµιά όµως την βλέπει κανείς στα πέτρινα σπίτια, στις Ελληνικές επιγραφές, στις εκκλησίες που εµείς τις βλέπουµε µελαγχολικές και που µας δηµιουργούν(όπως προανέφερα) ανάµεικτα συναισθήµατα υπερηφάνειας, νοσταλγίας, πίκρας και µιας απέραντης λύπης… Όµως πρέπει να είµαστε ρεαλιστές και να δούµε την πραγµατικότητα, τα πάντα ρεί, έτσι ανέβηκαν και κατέβηκαν οι αυτοκρατορίες και οι πολιτισµοί, έτσι ήταν µοιραίο να γίνει και µε την Βυζαντινή Αυτοκρατορία.
Μετά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως αρκετές εκκλησίες µετατράπηκαν σε τζαµιά, στις περισσότερες σοβάντισαν πάνω στα ψηφιδωτά και τώρα σιγά-σιγά τα καθαρίζουν. Oρισµένα διατηρούνται καλά !
Είµαι σίγουρος ότι σε 10 χρόνια θα φτιαχτούν όλες οι εγκαταλελειµµένες εκκλησίες και θα γίνουν µουσεία. Oύτως ή άλλως δεν έχουν και τίποτα άλλο να δείξουν και µε τα έσοδα που θα έχουν σε λίγους µήνες παίρνουν τα χρήµατά τους πίσω. Μήπως τελικά πρέπει να δούµε το θέµα και εµείς απ' αυτή τη σκοπιά και να βάλουµε υψηλότερα εισιτήρια σε όλους τους αρχαιολογικούς χώρους, ίσως έτσι µπορέσουµε και να τους επισκευάσουµε / συντηρήσουµε καλύτερα. Oι Τούρκοι ανέπτυξαν ακόµα και τις τουαλέτες σε businessclassσε ορισµένα σηµεία, υπάρχει ηλεκτρονική πόρτα "αλά Μετρό" µε 0,50 ευρώ. Έτσι τις κρατούν καθαρές -νόµιζες ότι έµπαινες σε Mετρό. Ταξιδεύοντας µε το πούλµαν από "Τσεσµέ" είδα µεγάλες διαφορές από παλιότερα (έχω πάει πολλές φορές στην Τουρκία), µεγάλους διπλούς δρόµους σχεδόν παντού, πιο καθαρές πόλεις, µεγάλη και σωστή υποδοµή στους δρόµους, συλλέκτες για την συλλογή όµβριων από τους λόφους σε κανάλια, δενδροφυτεύσεις σχεδόν παντού στις παρειές των λεωφόρων, µια Τουρκία αρκετά αναβαθµισµένη από υποδοµές.
Όµως τα ξενοδοχεία (τριών & τεσσάρων αστέρων) που µείναµε ήταν σε απαράδεκτη κατάσταση για τα σηµερινά standardsπ.χ. δύο λαµπατέρ χωρίς λάµπες στο δωµάτιο µου, µονά δωµάτια για διπλά, καθαριότητα µηδενική, όλα είχαν safeαλλά κανένα δεν δούλευε, φαγητό δράµα κ.λ.π. Βέβαια στην Κωνσταντινούπολη διαφέρουν, υπάρχει ποιότητα και υποδοµή.
ΙΣΛΑΜ - ΤOΥΡΚΙΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ (Random highlights) • ∆εν αναγνωρίζεται ο θρησκευτικός γάµος • Το ποτό είναι από τις ανοχές της θρησκείας, δεν προκαλούν αλλά πίνουν • Η πολυγαµία σβήνει σιγά-σιγά • Καδής σηµαίνει δικαστής κατά τον ιερό νόµο • Στα χωριά ισχύει ο προφορικός νόµος του Ιµάµη • Στα χωριά ο γάµος διαρκεί τρεις ηµέρες ακόµα και σήµερα, όπως παλιότερα και σε εµάς • Υπάρχει γραφή Καραµανλίδικα γιατί απαγορευόταν η Ελληνική γραφή µε Ελληνικούς χαρακτήρες (τουρκική προφορά)
Η Αγία Σοφιά είναι το θαύµα της βυζαντινής Αρχιτεκτονικής και το αριστούργηµα της χριστιανικής τέχνης που χτίστηκε µε σχέδιο του Ισίδωρος & Ανθέµιου. Είναι η Ακρόπολη του Μεσαίωνα
Σε ένα τζαµί, πρώην εκκλησία, αφού ψάλλαµε το Χριστός Ανέστη, ο Ιµάµης ήταν πολύ ευγενής και µας έκανε την προσευχή που µας µετάφρασε ο ξεναγός. Η προσευχή γίνεται στα Αραβικά. Ένας είναι ο Θεός και ένας είναι ο προφήτης αυτού οΜωάµεθ. Τοποθετεί τις χούφτες τω χεριών του γύρω από το στόµα, η φωνή αντιλαλούσε πολύ και το νόηµα που φέρνουν ίσως τώρα, είναι ότι η προσευχή γίνεται στον ίδιο Θεό. Η διαφορά µας είναι ότι τον Χρηστό τον πιστεύουν ως προφήτη και πλήθος άλλων
Στις υπόγειες πόλεις, ορισµένες από τις οποίες φθάνουν έως τα 85 µέτρα και 8 ορόφους, τους τρεις πρώτους τους λάξευσαν οι Χετταίοι και τους υπόλοιπους οι Βυζαντινοί
Η Επιγραφή στο κέντρο του Κοράµατος, Goreme (Κόραµα) ανοικτό υπαίθριο Μουσείο, καταγεγραµµένο στην Παγκόσµια κληρονοµιά από το 1984 (UNESCO). Ήταν το κέντρο του µοναχισµού, από εκεί ξεκινά η ξενάγηση στην Καππαδοκία, εµείς χρειαστήκαµε τρεις ολόκληρες ηµέρες. Βρίσκεται περίπου 230 χιλ. Νοτιοανατολικά της Άγκυρας
Στην Κωνσταντινούπολη µόνο υπάρχουν 100 ξεναγοί για Ελληνικά και οι Έλληνες έχουν την έβδοµη θέση στις αφίξεις στην Τουρκία
Αυτούς τους δύο Τούρκους που είχαµε ήταν πολύ µορφωµένοι, τελειόφοιτοι Πανεπιστηµίου, ο ένας µάλιστα είχε κάνει µεταπτυχιακές σπουδές στην Θεσσαλονίκη. Καλοί γνώστες της ιστορίας, από την δική τους πλευρά άφησαν να εννοηθεί ότι µε την συµβολή την δική τους µόνταραν έντεχνα περιπλέκοντας την Oθωµανική Αυτοκρατορία, Ρωµαίους και σχετικά λίγη την συµβολή των Ελλήνων χωρίς βέβαια να µας προκαλούν
Με τρόπο λεπτό µας ανέφεραν τις καταστροφές και τις λεηλασίες των Σταυροφόρων, που ήταν δυστυχώς Χριστιανοί οι οποίοι έκαναν πολλές καταστροφές και λεηλασίες και στο Άγιον Όρος
Από µικρούς µας έλεγαν στην Χίο ότι τα ψηφιδωτά της Νέας Μονής ήταν από τα σπουδαιότερα στον κόσµο, όµως ο Πάτερ Αθανάσιος είχε δίκιο τα ψηφιδωτά της Μονής της χώρας, συµφωνώ και εγώ ότι είναι τα σπουδαιότερα
Oι φρουροί των αρχαιοτήτων όλοι ντυµένοι ωραία, µε ταυτότητα κρεµασµένη και όσους ρώτησα ευγενικοί και φαινόντουσαν και επιµορφωµένοι
O σταυρός απαγορεύτηκε παντού µετά την άλωση και έχουν µείνει µόνο οι Σταυροί στα παράθυρα (σαν εσοχές)
Αντί σταυρού στα τζαµιά έχουν ένα στρογγυλό κίονα που καταλήγει σε ένα είδος µισοφέγγαρου
Όλους τους ναούς που είδαµε ήταν πολλοί µεγάλοι, ο µικρότερος ήταν τουλάχιστο δύο φορές το µέγεθος του Αγ. Νεκταρίου στο Πανόραµα της Βούλας
Η Μονή της χώρας µε τα πιο διάσηµα σωσµένα ψηφιδωτά µωσαϊκά θα πρέπει να είναι 4 -5 φορές µεγαλύτερη από τον Άγιο Νεκτάριο και αποτελείται από εξωτερικό Νάρθηκα, εσωτερικό Νάρθηκα, κυρίως Ναό, Αψίδα, διάδροµο και Παρεκκλήσιο. Όλα θυµίζουν το µεγαλείο της Χριστιανοσύνης και του Βυζαντίου
Η Μεγάλη του Γένους Σχολήένα επιβλητικό κτήριο από συνδυασµό Πέτρας και τούβλου, πολύ καλά διατηρηµένο και σε λειτουργία µε 50-60 µαθητές. Στο ∆ιευθυντήριο η Τουρκική Σηµαία και η φωτογραφία του Kemal δεσπόζει
Παντού δεσπόζει η Τουρκική σηµαία, ακόµα και σε ένα µποστάνι είδα µία απλωµένη σηµαία, σε ένα σχολείο τρεις σηµαίες σκέπαζαν τουλάχιστον το 1/4 της επιφάνειας της πρόσοψης του σχολείου. Υπερβολή αλλά µήπως εµείς είµαστε ή έχουµε φτάσει στην άλλη πλευρά, οι νέοι µας σιγά σιγά µε την καθοδήγηση των κουλτουριάρηδων χάνουν την Εθνική συνείδηση. Ρώτησα την ξεναγό γιατί τόση σηµαιοµανία και µου απάντησε ότι αυτό κρατάει τον λαό ενωµένο
Σε µία από τις εκκλησίες στην Καππαδοκία υπάρχει µία σπάνια εικόνα του Ευαγγελισµού που δείχνει τον Ιωσήφ και την Μαρία να πίνουν από το ίδιο ποτήρι, ήταν παράδοση τεσταρίσµατος αν κάποιος έλεγε την αλήθεια, τότε αυτός που έλεγε ψέµατα πάθαινε πολύ άσχηµα πράγµατα µέχρι να πεθάνει. ∆είχνει την Παναγία έγκυο να έχει περάσει το "τεστ" ότι δεν είχε συνουσία και οι δύο τους έµεινα άθικτοι που δείχνει την αλήθεια. Μοναδική στον κόσµο
Τα καπελάκια των Λοφίσκων (µικρή πυραµίδα) είναι φυσικό φαινόµενο, το καπελάκι είναι από σκληρό πέτρωµα και έχει δηµιουργηθεί µε διάφορους γεωλογικούς τρόπους και προστατεύει τον λοφίσκο-πυραµίδα και είναι το ίδιο της περιοχής και αυτό το κάνει σαν Σεληνιακό τοπίο
Στην Καππαδοκία υπήρχαν πολλά αρχοντικά, είδαµε ένα που έχει γίνει ξενοδοχείο και ήταν ενός προύχοντα ονόµατι Σεραφείµ Ρίζου, τεράστιο, µε καµάρες ένδειξη παλιάς αρχοντιάς και status
O Άγιος Ιωάννης ο Ρώσος έζησε στην Καππαδοκία, σε ένα αρχοντικό, αλλά αυτός έµενε στον λαξευµένο στάβλο µαζί µε τα ζώα
Στην Καισαρεία υπάρχουν τα µεγαλοπρεπή τείχη του Ιουστινιανού πολύ καλά διατηρηµένα, εγώ ενθουσιάστηκα, ήταν σε µέγεθος σαν της πόλης
Όταν κάτι είναι ακριβό το κάνει και σπουδαίο, όλοι το πληρώνουν γιατί το βλέπουν για µια φορά στην ζωή τους. Πολλοί επισκέπτες ήταν Τούρκοι και πλήρωναν και αυτοί τα ίδια ακριβά εισιτήρια
Αυτή την φορά στην Τουρκία ήταν πολύ διαφορετικά τα πράγµατα είναι καλύτερα οργανωµένα στον τουρισµό, πανάκριβα εισιτήρια σε όλους τους αρχαιολογικούς χώρους, οργανωµένα µε ηλεκτρονικές κάρτες όπως στο Μετρό, το φθηνότερο εισιτήριο 2,5 ευρώ και το ακριβότερο 10 ευρώ.
Για εµένα ο µόνος τρόπος είναι αυτός: ακριβά εισιτήρια, διαφηµίσεις π.χ. η Ακρόπολη πρέπει το εισιτήριο να κοστίζει 10 ευρώ και το Νέο Μουσείο 10 ευρω και όλα τα χρήµατα να διατίθενται για συντήρηση και αναστήλωση των χιλιάδων αρχαιολογικών χώρων, που είναι και πρέπει να γίνουν πόλοι έλξης τουρισµού. Oι τούρκοι το έπιασαν εµείς τι κάνουµε…
Συνολικά πληρώσαµε ανά άτοµο γύρω στα 120 ευρώ για εισόδους στους αρχαιολογικούς χώρους.
Στην Αγία Σοφία και στην εκκλησία της ΧΩΡΑΣ οι ουρές από κόσµο που είδα µου θύµισαν την Disney Land. Χιλιάδες κόσµος, ο ξεναγός µας είπε ότι µόνο στην Αγία Σοφία κόβονται κάθε χρόνο περίπου 9 εκατοµµύρια εισιτήρια (9 εκατοµµύρια x 10 ευρώ = 90 εκατοµµύρια ευρώ/χρόνο) και σίγουρα άλλα τόσα στην Μονή της Χώρας (εκεί είναι τα σπουδαιότερα ψηφιδωτά στον κόσµο).
Καππαδοκία προµαχώνας της Oρθοδοξίας Στην Καρβάλη υπάρχει υπόγεια πόλη. Είναι ο Ναός του Αγίου Γρηγορίου. Είναι Τζαµί. Το έχτισε ο Αυτοκράτορας Θεοδόσιος προς τιµήν του Αγίου Γρηγορίου. Το τέµπλο το δώρισε ο Τσάρος Νικόλαος. Με την «Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου» οι Ρώσοι ανάγκασαν τους Τούρκους να δώσουν δικαιώµατα στους Έλληνες, και έτσι µεταξύ των άλλων µπορούσαν και να ταξιδέψουν, έβαζαν την Ελληνικότητα βαπόρια, Ρωσική σηµαία, οι Ρώσοι πάντα µας βοηθούσαν
Η Καππαδοκία βρίσκεται µεταξύ τριών βουνών, έχει υψόµετρο 1300 µέτρα (έγιναν πολλές εκρήξεις, λάβα, στάχτη και αέρια).
Η προσευχή στο τζαµί στα βασικά της γίνεται στα Αραβικά, το Κοράνι το µεταφράζει/εξηγεί στα τουρκικά ο Ιµάµης.
Oι Τούρκοι δίδουν και εβραϊκά ονόµατα, πολλοί πιστεύουν σε ορισµένους Αγίους όπως στον Προφήτη Ηλία και τον Άγιο Γεώργιο. Πάνε και ανάβουν κερί και ανεβαίνουν στο βουνό του Προφ. Ηλία ξετυλίγοντας από την πλαγιά στην κορυφή κλωστές από καβούρια (τα δένουν κάτω και τα ξετυλίγουν ανεβαίνοντας)
Ισλάµ θρησκεία του ίδιου του Θεού µε εµάς, βασίστηκε στην Παλαιά ∆ιαθήκη
Η Ελλάδα στα τουρκικά λέγεται Unanistan δηλαδή χώρα των Ιώνων
Istanbul σηµαίνει εις την Πόλη (Κωνσταντινούπολη). Στα Βουλγάρικα λέγεται βασιλεύουσα - ο κεντρικός δρόµος της Σόφιας λέγεται δρόµος της Βασιλεύουσας που πάει στην πόλη
Στην Άλωση η πόλη υπολογίζεται ότι είχε πληθυσµό γύρω στις 45.000
Ήταν βλακεία των Τούρκων να µην σεβαστούν τις εκκλησίες σαν ιερό χώρο, αφού ήταν χώρος του ίδιου του Θεού (Τούρκος ξεναγός)
Όλα τα τζαµιά που χτίστηκαν µετά την Άλωση πήραν τις βασικές τεχνικές από τη Αγία Σοφία
Oι βάσεις την Αγίας Σοφίας αποτελούνται από έξι ακτινωτά αστέρια που ενώνονται µεταξύ τους µε τους "οδόντες" έτσι άντεξε σε πολλούς σεισµούς
Εκκλησίες µετά την Άλωση χτίστηκαν πολύ λίγες και µε ειδικό φιρµάνι απαγορεύτηκαν οι τρούλοι
Η Βυζαντινή ∆εξαµενή έχει 660 κίονες παρµένους από πολλούς Ναούς της Ιωνίας. Βλέπει κανείς όλων των ειδών τους κίονες. Έχει έκταση 7 στρέµµατα. Θα πρέπει να αντικατασταθούν και να σταλούν στους εκάστοτε Ναούς της Ιωνίας. Έκαναν µεγάλη καταστροφή, γιατί ήταν παλιά θρησκεία που έπρεπε να ξεριζωθεί
Νερό βασικό στοιχείο για την ασφάλεια, πρώτα έφτιαξαν την δεξαµενή και µετά τα τείχη
Όλα τα ψηφιδωτά καλύφθηκαν από ασβέστη (σοβά) και βάφτηκαν. Τώρα έχουν αφαιρέσει αρκετούς σοβάδες αλλά µένουν ακόµη αρκετοί να αφαιρεθούν ειδικά στον Γυναικωνίτη
Το Μπλε Τζαµί πήρε το όνοµα του από την κυριαρχία του µπλε χρώµατος στην εσωτερική του διακόσµηση, είναι µικρότερο και χαµηλότερο (Αγία Σοφία 57 µέτρα ύψος, τρούλος 33 µέτρα διάµετρος, Μπλε Τζαµί 47 περίπου µέτρα ύψος, διάµετρος τρούλου 30 µέτρα).
Κατέστρεψαν το ιερό της Αγίας Σοφίας γιατί δεν έβλεπε προς την Μέκκα. Είναι το µόνο τµήµα της και δεν µπορεί να φτιαχτεί
Στις εκκλησίες που έκαναν τζαµιά µετέφεραν τα ιερά έτσι ώστε να βλέπουν προς την Μέκκα, όπου είχαν διάφορες λίγες µοίρες τα άφησαν
O Ιππόδροµος µεταξύ Αγίας Σοφίας και Μπλε Τζαµί χωρούσε 100.000 κόσµο, ο Αυτοκράτορας Θεοδόσιος τον τελειοποίησε
Μετέφερε τον οβελίσκο από την Αίγυπτο, ζύγιζε 200 τό-νους, επίσης υπάρχει η Στήλη του Κωνσταντίνου του Πορφυρογένη η οποία έχει 25 µέτρα ύψος και περιτύλιγµα από χαλκό
Στον Ιππόδροµο υπήρχε ο Χάλκινος Τρίποδος, αποτελείτε από τρία φίδια τυλιγµένα µε χρυσές κεφαλές και έχει ύψος 16 µέτρα
Τα τρία φίδια, αριστούργηµα, τρία φίδια τυλιγµένα µεταξύ τους, σαν κολώνα περίπου 15 µέτρα ύψος που οι κεφαλές τους ήταν από χρυσό. Εκλάπησαν από τους Σταυροφόρους οι οποίοι έκαναν τεράστιες ζηµιές, χειρότεροι από τους Τούρκους.
Μετά την Άλωση έγινε πρώτος Πατριάρχης ο Γεννάδιος ο Σχολάριος, τον έκανε Πατριάρχη ο «Σουλτάνος ο Πορθητής», ήταν 25 ετών και γνώριζε πέντε γλώσσες. Τον γύρισε στην πόλη και του κρατούσε χαλινάρι (έθιµο ο Αυτοκράτωρ να κρατάει χαλινάρι ως ένδειξη υποταγής στον αντιπρόσωπο του Θεού) είχε σκοπιµότητα
Η Αγία Σοφία χτίστηκε σε χρόνο ρεκόρ δηλαδή σε τέσσερα χρόνια και πέντε µήνες. Για την ολοκλήρωσή της δούλεψαν 9000 εργάτες και 1200 τεχνίτες επί του Αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Μέγα
Πριν 30 χρόνια που πήγα ήταν εγκαταλελειµµένη, τώρα είναι επιβλητική, κάτι το αφάνταστα όµορφο, έχουν ξεσκεπαστεί τα ψηφιδωτά, έχουν γυαλιστεί οι κίονες και τα πατώµατα. Έχει ακόµα πολύ δουλειά να γίνει στον Γυναικωνίτη, είναι όλα καλυµµένα µε σοβά. Στον γυναικωνίτη (ψηλά σε ξεχωριστό τεράστιο ερχόταν η Αυτοκράτειρα ήταν δε φανταστική η ακρόαση, είχαν βάλει ειδικά συστήµατα, γεωµετρικά για την ενίσχυση του ήχου
Το 90% των Σουλτάνων δηλητηριάστηκαν ή σφαγιάστηκαν
Oι γυναίκες τους συνήθως ήταν ξένες µεταξύ τους και Ελληνίδες
Στα χαρέµια υπήρχαν τέσσερις κατηγορίες γυναικών
Το Βυζάντιο πήρε το όνοµα του από τον Βασιλιά που το ίδρυσε τον Βύζα ο οποίος ρώτησε πρώτα το Μαντείο που να χτίσει την καινούρια πόλη και µετά τον χρησµό του Μαντείου των ∆ελφών την έχτισε απέναντι από την χώρα των τυφλών γιατί ήταν τόσο ωραία η επτάλοφος τοποθεσία που δεν την έβλεπαν
Το Βυζάντιο ως ονοµασία έχει ιστορική σηµασία, επίσηµα όµως η σφραγίδα έγραφε ΑΝΑΤOΛΙΚΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΥΤOΚΡΑΤOΡΙΑ και Κωνσταντινούπολη λεγόταν Νέα Ρώµη
Oι Τούρκοι από το 1980 επιτρέπουν ιδιωτικά πανεπιστήµια, εµείς µείναµε στο Σύνταγµα, έχουν 130 Πανεπιστήµια, κάθε χρόνο εισάγονται 460.000 νέοι φοιτητές. ∆εν υπάρχει πόλη που να µην έχει Πανεπιστήµιο. Εµείς έχουµε µείνει στο Σύνταγµα και στην στείρα αντιπολίτευση χωρίς ουσία. Oι Τούρκοι τουλάχιστον δε σε εθνικά θέµατα βλέπουν την ουσία. Για αυτό είµαστε ουραγός παντού Πριν 10 χρόνια το 22% των κοριτσιών κυρίως στην Ανατολή δεν πήγαιναν σχολείο, έκανα µία µεγάλη καµπάνια και τώρα έχει µειωθεί στο 4% Μουσουλµάνος = ο πιστός όπως ο χριστιανός Ισλαµιστής = έχει πολιτιστική διάσταση (λεξικό)
Λαοδίκεια & Ιεράπολις Πόλεις αντικριστές - µοναδικής οµορφιάς. ∆ύο παλιές πόλεις που ετοιµάζονται οι Τούρκοι να κάνουν ανασκαφές. Θα γίνει επίσης τροµερός πόλος έλξης τουριστών. Ιεράπολις: έχει ανασκαφεί το θέατρο το οποίο είχε χωρητικότητα 45.000 θεατών.
Στην Τουρκία γνώρισα κάποιους βουλευτές που χαίρουν µεγάλης εκτίµησης από τον λαό (τουλάχιστον από ότι είδα εγώ). Θεωρούνται µία ελίτ ανθρώπων, φορούν µία κονκάρδα και έχουν πρόσβαση παντού, τους βλέπουν όπως εµείς βλέπαµε παλιότερα τον Πλαστήρα.
Ευελπιστώ ότι και οι δικοί µας πολιτικοί θα σταµατήσουν τον λαϊκισµό και την στείρα αντιπαράθεση. Υπάρχει κίνητρο για ανάπτυξη, εδώ χάνεις το κέφι να κάνεις επένδυση, οι ∆ήµοι, οι κουλτουριάρηδες περιβαντολλόγοι, το Συµβούλιο Επικρατείας, η γραφειοκρατία και άλλα εµπόδια. Κρίνουµε το µέρος για το όλο και κατηγορούµε όλους.
Σίγουρα υπάρχουν ικανοί πολιτικοί, εµείς οι πολίτες που τους κατηγορούµε ας σκεφτούµε αν έχουµε τα κότσια να πάµε για πολιτικοί. Σίγουρα χρειάζονται ικανότητες, τυχαίοι για εµένα δεν µπορούν να εκλεχθούν ούτε καν ∆ηµοτικοί σύµβουλοι ενός µικρού ∆ήµου. Βρίζοντας τους πολιτικούς µας ή να µην τους παραδεχόµαστε είναι σαν να µην παραδεχόµαστε τον εαυτό µας.
Έπειτα σίγουρα όλες οι κυβερνήσεις έχουν κάνει κάποιο έργο, εµάς µας αρέσει να τα µηδενίζουµε όλα και να καταψηφίζουµε νοµοσχέδια όχι γιατί δεν έχουν ουσία αλλά γιατί το προτείνει η αντίπαλη όχθη. Τουλάχιστον σε βασικούς τοµείς πρέπει να υπάρχει σύµπνοια όπως έχουν οι Τούρκοι π.χ. στην εξωτερική πολιτική.
Γράφοντας αυτά όπως τα έζησα στο οδοιπορικό τα περιέγραψα µε επιγραµµατικό τρόπο σε "random" όπως το λένε οι µοντέρνοι κοµπιουτεράδες και ας µε συγχωρήσουν οι αναγνώστες για τυχόν παραλείψεις ή ανακρίβειες.
